De meeste onderzochte beoordelingsinstrumenten hebben betrekking op muziek (61%). Daarna volgen beeldende kunst (22%), dans (11%) en theater (3%). Nog 3% had betrekking op meerdere disciplines.
Meestal gaat het om de beoordeling van een uiting in het artistieke medium (zoals een muziekuitvoering of een beeldend product) aan de hand van criterialijsten of rubrics. Andere soorten instrumenten zijn: schriftelijke of mondelinge vragen en een portfolio.
In 71% van de gevallen is naar een product gekeken, in 5% naar een proces en in 13% naar beiden. De meeste instrumenten richten zich op competenties die vallen onder de noemers ‘perform’ (realiseren van artistieke ideeën door interpretatie en presentatie) en ‘create’ (het bedenken en ontwikkelen van nieuwe artistieke ideeën en werk). Beoordelingscriteria die te maken hebben met het beschouwen van kunst of met reflecteren komen weinig voor.
De instrumenten beperken zich niet tot makkelijk te meten kennis of technische vaardigheden, maar hebben ook betrekking op kwalitatieve aspecten, zoals bijvoorbeeld expressie, toonkwaliteit, sfeer en originaliteit. Ze zijn in meerderheid disciplinespecifiek, maar er zijn aspecten die bij alle kunstdisciplines voorkomen; technische beheersing, originaliteit/creativiteit, zelfreflectie, samenwerking en inzet/houding.
Zie voor het overzicht van de deelcompetenties: bijgevoegde bijlage.
De kwaliteit waarover de artikelen rapporteerden betrof betrouwbaarheid, validiteit, haalbaarheid, transparantie en eerlijkheid. De kwaliteitsmetingen zijn erg heterogeen. Er konden twintig verschillende kwaliteitsoordelen onderscheiden worden. De beschreven instrumenten scoorden in bijna alle gevallen een voldoende tot goed op de gekozen kwaliteitsmetingen. Een vergelijking van de beoordelingsinstrumenten op basis van de kwaliteitsmetingen bleek lastig vanwege de grote heterogeniteit.
Het onderzoek is uitgevoerd door:
Dit onderzoek werd gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
De onderzoekers selecteerden artikelen uit peer reviewed tijdschriften verschenen tussen 2000 en 2013, met een beschrijving van een beoordelingsinstrument en een oordeel over de kwaliteit van het instrument. Dit resulteerde in 118 artikelen uit 44 (Engelstalige) tijdschriften, waarin in totaal 153 beoordelingsinstrumenten zijn beschreven. In de informatiebank van het LKCA vindt u korte beschrijvingen van alle artikelen.
De lijst met gebruikte onderzoeken vind je via https://lkca.crossmarx.nl/engine?service=query&cmd=execute&id=P321&table-only=true
Met het programma 'Cultuureducatie met kwaliteit' stimuleert de Nederlandse overheid onder meer de ontwikkeling van een beoordelingsinstrumentarium. Deze overzichtsstudie is een eerste stap in deze ontwikkeling.